สายคาเฟ่และสายปาร์ตี้ควรรู้ไว้ว่า อาหารและเครื่องดื่มบางชนิดที่กินเป็นประจำสามารถทำให้ฟันสึก สีฟันเปลี่ยน และเกิดคราบฝังแน่นได้ง่ายขึ้น หากอยาก ดูแลฟันให้แข็งแรงและยิ้มมั่นใจ ควรรู้ทัน 5 ตัวการหลักที่ยิ่งกินยิ่งทำร้ายฟัน
ปัญหาไม่ได้อยู่ที่การกินเพียงครั้งเดียว แต่อยู่ที่ความถี่ ความเหนียว ความเป็นกรด และสีของอาหารหรือเครื่องดื่มเหล่านั้น เมื่อสะสมไปเรื่อยๆ จะกระทบทั้งเคลือบฟัน เหงือก และกลิ่นปาก โดยเฉพาะคนที่จิบกาแฟ ชา น้ำอัดลม หรือดื่มแอลกอฮอล์บ่อยๆ
อาหาร 5 ชนิดที่ยิ่งกินยิ่งทำร้ายฟันมีอะไรบ้าง?
อาหาร 5 ชนิดที่ควรระวังคือ เครื่องดื่มกาแฟและชา น้ำอัดลม ลูกอมและขนมหวานเหนียว ผลไม้รสเปรี้ยว และแอลกอฮอล์บางประเภท เพราะทั้งหมดนี้เพิ่มความเสี่ยงต่อฟันสึก คราบสีติดแน่น และฟันผุได้
สำหรับคนที่เป็นสายคาเฟ่หรือชอบสังสรรค์ เครื่องดื่มเหล่านี้ยิ่งพบได้บ่อยในชีวิตประจำวัน จึงควรเข้าใจกลไกของมันให้ชัดเจนก่อนจะกลายเป็นปัญหาใหญ่
- กาแฟและชา มีแทนนินที่ทำให้สีเกาะผิวฟันง่าย และกลายเป็นคราบฝังแน่นเมื่อดื่มบ่อย
- น้ำอัดลม มีทั้งน้ำตาลและความเป็นกรดสูง ช่วยเร่งการกร่อนของเคลือบฟัน
- ลูกอมและขนมหวานเหนียว ติดซอกฟันนาน เป็นอาหารชั้นดีของแบคทีเรีย
- ผลไม้รสเปรี้ยว เช่น มะนาว ส้ม สับปะรด มีกรดธรรมชาติที่กัดผิวฟันได้เมื่อกินถี่
- แอลกอฮอล์ โดยเฉพาะค็อกเทลหวานๆ และเครื่องดื่มผสม มักทั้งหวานและเป็นกรด ทำให้ฟันเสี่ยงเสียหายมากขึ้น
ทำไมกาแฟและชาถึงทำให้เกิดคราบฝังแน่น?
เพราะกาแฟและชามีสารสีและแทนนินที่จับกับผิวฟันได้ง่าย จึงทำให้เกิดสีเหลืองหรือน้ำตาลสะสมจนล้างออกยาก
แทนนินเป็นสารที่ช่วยให้สีติดแน่นขึ้น โดยเฉพาะถ้าคุณจิบเครื่องดื่มนานๆ ระหว่างทำงานหรืออยู่คาเฟ่ทั้งวัน นอกจากนี้ หากแปรงฟันไม่ถูกวิธี หรือใช้แปรงที่ขนแข็งเกินไป ก็อาจทำให้ผิวเคลือบฟันสึกและเปิดทางให้สีติดง่ายกว่าเดิม สายคาเฟ่จึงควรเลือกดื่มน้ำเปล่าตาม และแปรงฟันให้เหมาะสมหลังดื่มเครื่องดื่มสีเข้ม
ในขั้นตอน R&D ของผลิตภัณฑ์ดูแลช่องปาก นักวิจัยมักคัดสรรสารขัดฟันที่อ่อนโยนร่วมกับสารช่วยลดการเกาะของคราบ เพื่อช่วยลดคราบฝังแน่นโดยไม่ทำร้ายเคลือบฟัน อีกทั้งผลิตภัณฑ์ที่วางจำหน่ายควรผ่านมาตรฐานความปลอดภัย และต้องเป็นไปตามข้อกำหนดของ อย. เพื่อให้ใช้งานได้อย่างมั่นใจ
หากต้องการอ่านแนวทางการเลือกผลิตภัณฑ์เพิ่มเติม สามารถดูรายละเอียดได้ที่ บทความแนะนำการดูแลช่องปาก
กินของหวานบ่อยๆ ทำให้ฟันผุเร็วจริงไหม?
จริง และยิ่งกินบ่อยยิ่งเสี่ยงฟันผุ เพราะน้ำตาลเป็นอาหารของแบคทีเรียในปากที่สร้างกรดมากัดเคลือบฟัน
ลูกอม ขนมเหนียว เค้ก และชานมหวานๆ มักทำให้มีน้ำตาลเกาะบนฟันนานกว่าของหวานที่ละลายเร็ว เมื่อแบคทีเรียย่อยน้ำตาล จะเกิดกรดซ้ำๆ หลายครั้งตลอดวัน ส่งผลให้ฟันเสียแร่ธาตุและผิวฟันอ่อนแอลง สำหรับคนที่ต้องการดูแลฟัน ควรลดความถี่ในการกินของหวานมากกว่าดูแค่ปริมาณในแต่ละครั้ง
เทคนิคที่ช่วยได้คือ กินของหวานหลังมื้ออาหารหลักแทนการจิบระหว่างวัน และดื่มน้ำตามทุกครั้ง เพื่อลดการค้างของน้ำตาลในซอกฟัน
คนชอบปาร์ตี้ควรระวังอะไรเป็นพิเศษ?
ควรระวังเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ผสม น้ำอัดลม และของกินแกล้มรสหวานหรือเค็มจัด เพราะทำให้ปากแห้ง ฟันกร่อน และเกิดคราบได้ง่าย
เวลาปากแห้ง น้ำลายจะช่วยปกป้องฟันได้น้อยลง ทำให้กรดและน้ำตาลทำลายเคลือบฟันได้นานขึ้น เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ยังอาจทำให้ตัดสินใจกินของหวานต่อเนื่องโดยไม่รู้ตัว ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่เร่งให้ฟันผุและมีกลิ่นปากมากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มที่ชอบสังสรรค์ปลายคืน
ถ้าหลีกเลี่ยงไม่ได้ ควรสลับจิบน้ำเปล่า เคี้ยวหมากฝรั่งไร้น้ำตาล และอย่านอนหลับทั้งที่ยังไม่ได้ล้างปาก เพราะพฤติกรรมนี้เพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาช่องปากได้มาก
จะดูแลฟันให้ปลอดภัยจากอาหารเหล่านี้ได้อย่างไร?
เริ่มจากลดความถี่ของอาหารเสี่ยง ใช้แปรงสีฟันที่เหมาะสม เลือกยาสีฟันที่ช่วยลดคราบและดูแลเคลือบฟัน และตรวจฟันสม่ำเสมอ
การดูแลฟันที่ดีไม่ใช่แค่แปรงเช้า-ก่อนนอน แต่รวมถึงการเลือกผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการพัฒนาอย่างมีหลักฐานรองรับ เช่น สูตรที่อ่อนโยนต่อเคลือบฟัน มีส่วนช่วยลดการสะสมของคราบ และมีความปลอดภัยตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง หากคุณเป็นสายคาเฟ่หรือสายปาร์ตี้ การใส่ใจเรื่องนี้จะช่วยลดโอกาสเกิดคราบฝังแน่นและฟันผุได้มาก
สรุปง่ายๆ คือ หลีกเลี่ยงการจิบเครื่องดื่มหวานหรือสีกระตุ้นคราบทั้งวัน ลดอาหารเหนียวและเปรี้ยวจัด และหมั่นดูแลช่องปากอย่างสม่ำเสมอ
ถ้าอยากให้ฟันสะอาดขึ้นและลดปัญหาคราบจากชีวิตประจำวัน ลองเลือกใช้ยาสีฟันที่ช่วยลดคราบ ดูแลเคลือบฟัน และเหมาะกับการใช้งานทุกวัน เพื่อช่วยให้ยิ้มได้อย่างมั่นใจมากขึ้น